ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile diplomatik bir anlaşmanın yakın zamanda tamamlanacağına dair kesin açıklamaları, küresel piyasalarda barış beklentilerini güçlendirdi. Trump, anlaşma belgesinin son halinin birkaç gün içinde tamamlanacağını ve bir imza töreni düzenleneceğini belirtti. İran lideri Mücteba Hamaney’in anlaşmayı onayladığı yönündeki soruya Trump, ‘Anladığım kadarıyla cevap evet’ yanıtını verdi.
Ancak, İran medyası Trump’ın bu iddiasını yalanlayarak, ABD ile muhtemel bir anlaşmaya ilişkin herhangi bir mutabakat metninin Tahran tarafından henüz onaylanmadığını duyurdu. Bu çelişkili açıklamalara rağmen, Orta Doğu’daki gerilimlerin diplomatik yollarla sona erebileceğine dair iyimserlik, petrol fiyatları ve tahvil faizlerinde önemli dalgalanmalara neden oldu.
ABD Başkanı Trump’ın anlaşma imzalanması durumunda Hürmüz Boğazı’nın açılacağı yönündeki açıklaması, Brent petrolün varil fiyatında sert düşüşlere yol açtı. Dün Brent petrol, yüzde 5,6’lık bir düşüşle 90 doların altına gerileyerek 17 Nisan’dan bu yana en düşük seviyesini gördü. Düşen petrol fiyatları, enflasyonist riskleri bir miktar azaltarak ABD tahvil piyasasında alımları destekledi. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yaklaşık 10 baz puan düşüşle yüzde 4,47’ye indi.
Analistler, Trump’ın açıklamalarının net bir ton taşımasına karşın yatırımcıların anlaşmaya dair somut gelişmeleri beklediğini ve temkinli bir iyimserlik içinde hareket ettiğini belirtiyor. Bu gelişmeler, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) yıl sonuna kadar faiz artıracağına yönelik beklentileri zayıflattı. Piyasa, Fed’in aralık toplantısında politika faizini 25 baz puan artırma olasılığını yüzde 77 olarak öngörüyor.
ABD’de mayıs ayı üretici enflasyonu beklentileri aştı. Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE), aylık yüzde 1,1, yıllık ise yüzde 6,5 artarak tahminlerin üzerinde gerçekleşti. Enerji maliyetlerindeki artışın üretici enflasyonunu yukarı çekmeye devam ettiği gözlemlendi. Tüketici enflasyonuyla birlikte üretici fiyatlarındaki artışın enerji maliyetleri kaynaklı sürmesi, kısa vadede enflasyonist baskıların güçlü kalabileceğine işaret ediyor. Bununla birlikte, iş modellerinde yaygınlaşan yapay zekanın verimliliği artırarak maliyetleri düşürme potansiyeli de değerlendiriliyor.
Bu gelişmelerin yanı sıra, ABD’de büyük şirketlerin halka arz süreçleri yakından takip ediliyor. Elon Musk’ın kurucusu olduğu SpaceX, 75 milyar dolarlık halka arzıyla finans tarihinin en büyük halka arzlarından birini gerçekleştirmeye hazırlanıyor. Hisselerin Nasdaq’ta ‘SPCX’ koduyla işlem görmeye başlaması ve halka arzın 15 Haziran’da tamamlanması öngörülüyor. Analistler, SpaceX’in başarılı bir halka arzının diğer teknoloji şirketlerinin planlarını teşvik edebileceğini düşünüyor.
Petrol fiyatlarındaki düşüş sürerken, ABD 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,46’da, dolar endeksi ise 99,7’de yatay seyrediyor. Altının ons fiyatı 4.183 dolardan, Brent petrol ise varil başına 87,7 dolardan işlem görüyor. ABD borsalarında S&P 500, Nasdaq ve Dow Jones endeksleri yükselişle güne başladı.
Avrupa borsaları dün pozitif bir seyir izlerken, Orta Doğu’daki gelişmeler gündemin ana maddesiydi. Avrupa Merkez Bankası (ECB), Orta Doğu’daki savaşın tetiklediği enflasyonist baskılar nedeniyle, Eylül 2023’ten bu yana ilk kez faiz artırımına gitti. ECB Başkanı Christine Lagarde, Orta Doğu’daki savaşın küresel piyasalarda ciddi enflasyonist baskılar oluşturduğunu ve faiz artırımının bu savaşın doğrudan bir sonucu olduğunu belirtti. Lagarde, savaşın ekonomik faaliyetleri baskıladığını, ancak imalat sektörünün tedarik zinciri baskılarıyla başa çıkmada şimdilik direndiğini ifade etti.
ECB, enflasyon tahminlerini revize ederek bu yıl için ortalama enflasyon öngörüsünü yüzde 3,0’e yükseltti. Enflasyonun 2027’de yüzde 2,3 olması beklenirken, yüzde 2’lik hedefe ancak 2028’de ulaşılabileceği öngörüldü. Bu gelişmelerin ardından avro/dolar paritesi yüzde 0,3 artışla 1,1580’e çıktı. Almanya Merkez Bankası Başkanı Joachim Nagel de Temmuz toplantısı için tüm seçeneklerin açık olduğunu belirtti. Avrupa borsalarında FTSE 100, DAX 40, CAC 40 ve FTSE MIB endeksleri yükselişle açıldı.
Orta Doğu’da çatışma ikliminin sonlanacağına yönelik beklentiler, Asya borsalarında da alıcılı bir seyir izlenmesine neden oldu. Güney Kore’de Kospi endeksindeki hızlı yükseliş dikkat çekerken, bölge genelinde pozitif bir hava hakim. Japonya’da sanayi üretimi nisanda yavaşlama eğilimi gösterdi. Bu gelişmelerle Japonya’da Nikkei 225, Güney Kore’de Kospi, Çin’de Şanghay bileşik ve Hong Kong’da Hang Seng endeksleri yükselişle kapandı.
Yurt içinde ise ödemeler dengesi verileri takip edilecek. Ekonomistler, cari işlemler hesabının nisanda 5 milyar 437 milyon dolar açık, yılın tamamında ise 50 milyar 580 milyon dolar açık vermesini tahmin ediyor. Dolar/TL, bankalararası piyasada 46,2510 seviyesinden işlem görüyor. Analistler, bugün yurt içinde ödemeler dengesi istatistikleri, yurt dışında ise İngiltere büyüme ve sanayi üretimi, Almanya enflasyon ve ABD tüketici güven endeksi verilerinin takip edileceğini belirtiyor. BIST 100 endeksinde 13.900 ve 14.000 puan direnç, 13.600 ve 13.500 puan destek konumunda bulunuyor.
