Ticaret Bakanlığı, motorlu kara taşıtlarının kiralanması hakkındaki yönetmeliği Resmi Gazete’de yayımlayarak sektörde yeni bir dönemi başlattı. Yeni düzenleme ile araç kiralama faaliyetleri kurumsal bir yapıya kavuşturulurken, işletmeler ve kiralanan taşıtlar için önemli standartlar getirildi.
Yönetmelik, öncelikli olarak tüketicilerin gerçekleştirdiği kiralamaları kapsıyor. Ticari faaliyet kapsamında araç kiralayan işletmelerin yetki belgesi alması zorunlu hale geldi. Bu belge için işletmelerin meslek odasına kayıtlı olması, vergi mükellefiyeti bulunması ve iş yeri şartlarını taşıması gerekiyor. Ayrıca, işletme sorumlularının ilköğretim mezunu olması, belirli suçlardan hüküm giymemiş bulunması ve Mesleki Yeterlilik Kurumu onaylı ‘Seviye 4’ mesleki yeterlilik belgesine sahip olması aranacak.
Motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetlerinin ve kiralanan taşıtların takibi için 1 Ocak 2027’ye kadar bir Bilgi Sistemi kurulacak. Yetki belgesi başvuruları ve diğer işlemler bu sistem üzerinden yürütülecek. Tüketici güvenliği ve hizmet kalitesini artırmak amacıyla kiralanacak araçlara da yaş sınırlaması getirildi. Klasik taşıtlar hariç 6 yaşından büyük araçlar kiraya verilemeyecek. Ayrıca 180 bin kilometreyi aşan benzinli veya dizel araçlar ile 300 bin kilometreyi aşan elektrikli araçların kiralanması yasaklanacak. Periyodik bakımı yapılmayan veya ağır hasar kaydı olan araçlar da kiralamaya sunulamayacak.
Araç sayısı şartları, işletmenin bulunduğu ilin nüfusuna göre değişiklik gösterecek. Büyükşehirlerde 30 bini aşan ilçelerde faaliyet gösteren işletmeler en az 10 araca sahip olacak ve bunlardan en az 5’i işletme adına tescilli olacak. Daha küçük yerleşim yerlerindeki işletmeler ise en az 5 araca sahip olacak ve bunlardan 2’si işletme adına tescilli olacak. Ayrıca, bu bölgelerdeki işletmelerin filolarında, Türkiye’de üretilmiş olması koşuluyla en az 2 hibrit veya elektrikli araç bulundurması zorunlu olacak. Bu düzenlemelerle çevre dostu ulaşım teşvik edilecek ve yerli üretim desteklenecek.
Yönetmelik kapsamında depozito tutarına da sınır getirildi. 1-6 günlük kiralamalarda en fazla 3 günlük, 7-29 günlük kiralamalarda ise en fazla 7 günlük kira bedeli depozito olarak alınabilecek. Depozitolar, aracın iadesini takip eden 7 gün içinde geri ödenecek. Ön ödemeli rezervasyonlarda ise tüketiciye, teslimden 24 saat öncesine kadar herhangi bir kesinti yapılmaksızın iptal veya değişiklik hakkı tanınıyor. Olağan kullanımdan kaynaklanan aşınma ve yıpranmalar için depozitodan kesinti yapılamayacak.
Kış lastiği zorunluluğu, sigorta güvencelerinin kiralama bedeline dahil edilmesi ve değer kaybı nedeniyle ek ücret talep edilememesi gibi düzenlemelerle tüketici hakları güçlendiriliyor. Kiralama işletmelerinin hasar ve arıza durumlarında sürekli ulaşılabilir iletişim altyapısı kurma yükümlülüğü de getirildi. İnternet üzerindeki ilan platformları da denetim kapsamına alınarak, yetki belgesi olmayan işletmelerin ilan vermesi engellenecek.
Yönetmelik, sektörün uyum sağlaması için 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek. Mevcut işletmelere yetki belgesi için 1 Temmuz 2027’ye, araç sayısı ve nitelikleri şartlarını sağlamak için ise 1 Ocak 2028’e kadar süre tanındı. Bu düzenlemelerle kiralama süreçlerinde şeffaflık ve hesap verebilirliğin artırılması, tüketici haklarının güçlendirilmesi ve sektörde adil bir rekabet ortamının tesis edilmesi amaçlanıyor.
