Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) tarafından hazırlanan yeni bir rapor, küresel enerji tüketiminde elektriğin payının artırılmasıyla enerji ithalat faturalarında önemli düşüşler öngörüyor. Rapor, Türkiye ve Avustralya’nın talebi üzerine COP31 Başkanlığı ile IEA arasındaki stratejik ortaklık kapsamında hazırlandı. Rapor, elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payının 2035’e kadar yüzde 35’e çıkarılmasının potansiyel faydalarını ve bu hedefe ulaşmak için gereken adımları inceliyor.
IEA’nın analizlerine göre, elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki mevcut payı yaklaşık yüzde 23 seviyesinde bulunuyor. Mevcut teknolojiler, 2025’teki teknoloji maliyetleri, enerji fiyatları ve finansman koşulları dikkate alındığında bu oranın maliyet etkin bir şekilde yaklaşık yüzde 33’e yükseltilebileceği belirtiliyor.
Elektrifikasyonun en büyük potansiyeli ulaşım sektöründe görülüyor. Lityum-iyon batarya fiyatlarındaki yüzde 90’lık düşüş sayesinde, kara yolu ulaşımındaki petrol talebinin yaklaşık yarısının rekabetçi maliyetlerle elektriklendirilebileceği hesaplanıyor. Binalarda küresel alan ısıtma talebinin yarısı, sanayide ise düşük ve orta sıcaklık gerektiren uygulamalardaki enerji tüketiminin yaklaşık yüzde 40’ı maliyet etkin şekilde elektriklenebilir.
Elektrikli araçlar, günlük yaklaşık 2,3 milyon varillik petrol talebini şimdiden önlüyor. Mevcut politikalarla bu rakamın 2035’te günlük 10 milyon varile ulaşması bekleniyor. Yüksek Elektrifikasyon Senaryosu’nda ise bu miktar günlük 18 milyon varile çıkabilir.
Bu senaryo kapsamında, enerji ithalatçısı ülkelerin enerji ithalat faturalarının 2025’e kıyasla yıllık 400 milyar dolar azalması öngörülüyor. 2026’daki daha yüksek enerji fiyatları varsayımıyla yıllık tasarrufun 500 milyar doları aşması bekleniyor.
Küresel elektrik talebindeki yıllık artışın 2035’e kadar yaklaşık 1400 teravatsaate ulaşması bekleniyor. Bu artış, son 10 yılın iki katı hızında bir büyümeye işaret ediyor. Talebin güvenli ve uygun maliyetli karşılanması için elektrik üretimi, şebekeler, depolama ve esneklik yatırımlarının eş zamanlı ilerlemesi gerekiyor.
Yüksek Elektrifikasyon Senaryosu’nda, şebekelerin 2035’e kadar son 10 yıla kıyasla yüzde 40 daha hızlı genişletilmesi ve modernize edilmesi gerekliliği vurgulanıyor. Nihai kullanım elektrifikasyonuna yönelik küresel yatırımların 2035’e kadar üç katına çıkarak 1 trilyon dolara ulaşması öngörülüyor. Elektrikli teknolojilerin verimliliği sayesinde ortalama hane enerji faturalarının ise yaklaşık yüzde 15 azalması bekleniyor.
Mevcut politikalarla küresel elektrifikasyon oranının 2035’te yüzde 30’a ulaşması öngörülürken, yüzde 35 hedefine varmak için şebeke ve üretim yatırımlarının hızlandırılması, finansmana erişimin geliştirilmesi ve elektrifikasyon teknolojilerini destekleyen politikaların güçlendirilmesi gerektiği belirtiliyor.
