Haftaya enerji arzına ilişkin gelişmelerle temkinli iyimserlikle başlayan piyasalar, hafta ortasına doğru ABD’de açıklanan enflasyon verileri ve yapay zeka yatırımlarını etkileyebilecek gelişmelerle yön arayışını sürdürdü.
Orta Doğu ve Rusya-Ukrayna kaynaklı jeopolitik risklerin enerji maliyetlerini artırıcı etkisiyle ABD’de yıllık enflasyon son 4 ayın en yüksek seviyesine ulaştı. Enerji fiyatlarındaki yükseliş, TÜFE’deki artışta önemli rol oynamaya devam etti.
ABD’de tahminleri aşan enflasyon verisi sonrası ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz artışı beklentisi güçlendi. Para piyasalarında Fed’in gelecek yılın sonuna kadar 3 kez faiz artırımına gidebileceği fiyatlanmasına rağmen tahvil faizleri ve dolar endeksi haftayı düşüşle tamamladı.
Teknoloji ve yarı iletken sektöründeki satış baskısı, yatırımcıları devlet tahvillerine yönlendirdi. Yüksek faizlerin yapay zeka yatırımlarını olumsuz etkileyebileceği endişesi ve büyümedeki riskler, Fed’in beklendiği ölçüde sıkılaşmayabileceği öngörüsünü güçlendirdi.
Çinli çip üreticisi CXMT’nin çip geliştirme alanında ilerleme kaydettiğine dair haberler, küresel teknoloji hisseleri üzerindeki satış baskısını artırdı. Şirketin geliştirdiği çiplerin daha düşük maliyetle üretilebileceği değerlendirmeleri, sektörde rekabetin yoğunlaşması ve büyük teknoloji şirketlerinin karlılığının olumsuz etkilenmesi endişelerini beraberinde getirdi.
Bu gelişmeler, yatırımcıların yapay zeka odaklı teknoloji hisselerindeki pozisyonlarını azaltmasına yol açtı. Gelecek hafta dünya genelinde açıklanacak ekim ayı öncü sektörel Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verileri ile ABD’de hızlanan bilanço sezonunda ABD’li teknoloji şirketi Meta ve ABD’li elektrikli otomobil üreticisi Tesla’nın finansal sonuçları takip edilecek.
Ayrıca, Fed Başkanı Kevin Warsh, IMF ve Dünya Bankası’nın Tayland’ın başkenti Bangkok’ta düzenlediği yıllık toplantıları kapsamında yaptığı açıklamada, Fed’in fiyat istikrarını sağlama kararlılığını vurguladı. Warsh, gelecek toplantılara ilişkin önceden bir yargıda bulunmayacağını belirtti.
New York Fed Başkanı John Williams, Fed’in bu yıl bir kez daha faiz artışına gitmesi gerekebileceğini ancak sonrasında daha fazlasının yapılması gerektiğine inanmadığını söyledi. Williams, ekonomiyi pek çok farklı unsurun etkilediğini ve verileri izlemeye devam edeceklerini dile getirdi.
Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack ise enflasyonun yüzde 2 seviyesine dönmesini sağlamak adına kısıtlayıcı bir para politikası duruşu benimsenmesinin uygun olacağını ifade etti.
Bu gelişmelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi, haftayı 15 baz puan azalışla yüzde 5,09’dan tamamladı. Dolar endeksi de haftalık bazda yüzde 0,4 azalışla 101,8 seviyesine inerek 4 haftalık yükseliş serisini sonlandırdı.
Fed’in bu ay faiz artışına gitmeyeceği yönündeki beklentinin güçlenmesine karşın, gelecek toplantılara ilişkin beklentiler altının ons fiyatı üzerinde baskı oluşturdu. Altının onsu yüzde 0,7 düşüşle 4 bin 165 dolara geriledi. Aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı ise yüzde 4,75 yükselişle haftayı 109,69 dolardan tamamladı.
ABD’de pay piyasaları haftayı karışık seyirle kapattı. S&P 500 yüzde 1,95, Nasdaq endeksi yüzde 4,48 düşerken, Dow Jones endeksi yüzde 0,67 yükseldi. Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ve Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verilerindeki artış, kalıcı fiyat baskılarına dair endişeleri artırdı.
ABD’de büyük bankaların açıkladığı bilançolar takip edildi. Morgan Stanley’nin karı ve geliri beklentileri aşarken, Bank of America’nın karı üçüncü çeyrekte yüzde 17 azaldı. JPMorgan Chase’in karı ve geliri beklentinin altında kaldı. Goldman Sachs’ın geliri artarken, Wells Fargo ve Citigroup’un net karları yükseldi.
Avrupa borsaları, şirket bilançolarından alınan olumlu sinyaller ve enerji ile savunma sektörleri öncülüğünde pozitif bir seyir izledi. Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde’ın Fransa’daki mali krize yönelik açıklamaları, avro/dolar paritesinin güçlenmesine katkı sağladı. Yükselen enerji fiyatları ve jeopolitik risk algısı, savunma ve enerji hisselerindeki alıcılı seyri destekledi.
Teknoloji ve çip sektöründe, ASML’nin yapay zekaya yönelik güçlü talebin süreceğini teyit etmesine rağmen şirketin hisseleri haftalık bazda geriledi. Avro Bölgesi ve Almanya’da TÜFE verileri beklentiler dahilinde gerçekleşti. İngiltere’de ağustos ayı büyümesi beklentilerin üzerinde gerçekleşti.
Bu gelişmelerle haftalık bazda İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 3,09, Almanya’da DAX endeksi yüzde 2,14, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 1,97 ve İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 0,21 yükseldi.
Asya borsalarında, teknoloji şirketlerinin hisselerindeki satış baskısının etkisiyle sert düşüşler görüldü. Yapay zeka şirketlerinin yatırımlarının sürdürülebilirliğine ilişkin endişeler piyasaları olumsuz etkiledi. Güney Kore’de Kospi endeksi, bu hafta son 18 yılın en sert haftalık düşüşünü kaydetti. SK Hynix, Samsung Electronics ve LG Electronics hisseleri önemli ölçüde geriledi.
Çin’de açıklanan makroekonomik veriler de piyasaların odağında yer aldı. Ülkenin dış ticaret fazlası eylülde rekor seviyeye ulaştı. Çin’de ÜFE yıllık bazda artarken, TÜFE beklentinin altında kaldı. Yükselen enerji fiyatları üretici fiyatlarındaki artışta etkili oldu.
Bu gelişmelerle, haftalık bazda Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 14,46, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,10, Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 5,37 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 2,56 düştü.
Yurt içinde Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, haftalık bazda yüzde 4,44 düşüşle 11.721,72 puandan kapandı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, sermaye piyasası suçlarıyla mücadeleyi güçlendirecek yasal düzenlemelerin 2027 yılı başına kadar tamamlanacağını belirtti.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, yurt içi yerleşiklerin Türk lirasına yönelik tercihlerinin güçlü seyrini sürdürdüğünü ifade etti. Gelecek hafta yurt içinde TCMB’nin faiz kararı takip edilecek. Ekonomistler, ekim ayında TCMB’nin politika faizini 100 baz puan indirerek yüzde 36’ya çekmesini bekliyor.
Dolar/TL de haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,5 üzerinde 49,5140’tan tamamladı.
