ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile ateşkesin sona erdiğini ve anlaşma istemediğini belirtmesi, ardından ABD güçlerinin İran’a yönelik yeni bir saldırı düzenlemesiyle Orta Doğu’daki tansiyon yükseldi. Bu gelişmeler, küresel piyasalarda jeopolitik risk algısını artırarak tedirginliklere yol açtı.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), yaklaşık 90 askeri hedefi vurduğunu ve İran’a yönelik ek saldırı turunu tamamladığını duyurdu. Trump’ın İran’ın anlaşma yapmayı ‘çok istediği’ yönündeki açıklaması jeopolitik kaygıları bir miktar azaltsa da, risklerin tam olarak ortadan kalkmaması fiyatlamalar üzerinde etkisini sürdürüyor.
Gerilimlerin artmasıyla petrol fiyatlarında hızlı yükselişler gözlendi. Brent petrolün varil fiyatı, 22 Haziran’dan bu yana ilk kez 80 dolar seviyesini gördü. Dünya enerji piyasaları için kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’ndan geçen tanker sayısında da sert bir düşüş yaşandı. Önceki gün 14 tankerin geçtiği boğazdan dün yalnızca 7 tankerin geçmesi, bölgedeki jeopolitik risklerin enerji taşımacılığı üzerindeki etkisini gözler önüne serdi.
Analistler, boğazdaki gemi hareketliliğinin farklı platformlarca takip edildiğini ve bazı gemilerin sinyalizasyon sistemlerini kapatarak seyretmesi nedeniyle tanker geçiş verilerinde farklılıklar olabileceğini belirtti. Bu durum, petrol tedarik güvenliği konusundaki belirsizlikleri artırıyor.
Diğer yandan, ABD Merkez Bankası (Fed) tarafından yayımlanan tutanaklar, yapay zeka kaynaklı güçlü talep, Orta Doğu’daki savaş veya tarife etkileri nedeniyle enflasyonun yüksek seyretmeye devam etmesi halinde faiz artırımının gerekebileceğini gösterdi. Tutanaklarda, tüm yetkililerin politika faizinin mevcut aralığının korunmasını desteklediği bildirildi.
Uluslararası Para Fonu (IMF), küresel ekonomik büyüme tahminini bu yıl için yüzde 3,1’den yüzde 3’e düşürdü. IMF Raporu’nda Türkiye ekonomisinin bu yıl yüzde 2,9, gelecek yıl yüzde 3,6 büyümesinin beklendiği belirtildi.
Yükselen petrol fiyatlarının enflasyon korkularını körüklemesi, merkez bankalarına yönelik şahin duruş beklentilerini güçlendirerek altının ons fiyatında baskı oluşturdu. Altının ons fiyatı yüzde 0,7 düşüşle 4.077 dolara inerek gerilemesini sürdürdü. Dolar endeksi 100,9 seviyesinde yatay seyrederken, Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,5 düşüşle 78,6 dolarda bulunuyor. ABD borsalarında S&P 500 ve Dow Jones endeksleri düşerken, Nasdaq endeksi hafif yükseldi.
Avrupa borsaları, Orta Doğu’daki gerilimlerin tırmanabileceği endişeleriyle satıcılı bir seyir izledi. Trump’ın açıklamaları ve petrol fiyatlarındaki artışlar, bölge piyasalarındaki düşüşlerde etkili oldu. İspanya’da IBEX 35 endeksi düşüşlere öncülük ederken, İngiltere Merkez Bankası’nın (BoE) yıl sonuna kadar bir faiz artışı yapacağına yönelik beklentiler güçlendi. Avrupa borsalarında genel olarak düşüşler kaydedildi.
Asya borsalarında ise Japonya hariç satış ağırlıklı bir seyir izlenirken, yarı iletken sektöründeki toparlanma eğilimi dikkati çekti. Yapay zeka şirketi OpenAI’ın yeni modellerini kullanıma sunmaya hazırlanması, bu alandaki gelişmelere olan yatırımcı ilgisinin canlı kalmasına katkı sağlıyor. Çin’de haziran ayı enflasyonu yıllık bazda yüzde 1 ile beklentilerin altında gerçekleşti.
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi günü yüzde 2,12 değer kaybederek 14.189,96 puandan tamamladı. Dolar/TL kuru ise 46,8710 seviyesinden işlem görüyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye’nin ev sahipliğinde düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’nin ardından yaptığı açıklamada, zirveye tüm müttefiklerin lider düzeyinde iştirak etmesini Türkiye’ye duyulan güvenin bir ispatı olarak gördüklerini belirtti.
