Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan 2025 yılı hane halkı tüketim harcaması verilerine göre, ülke genelinde hane halklarının harcamalarında en büyük payı yüzde 29,3 ile konut ve kira giderleri oluşturdu. Bu harcama kalemini, yüzde 20,5 ile ulaşım ve yüzde 17,3 ile gıda ve alkolsüz içecekler takip etti.
Toplam tüketim harcamaları içinde en düşük paya sahip olan alanlar ise yüzde 0,8 ile sigorta ve finansal hizmetler, yüzde 1,8 ile eğitim hizmetleri ve yüzde 2,2 ile sağlık olarak belirlendi. Bu rakamlar, temel ihtiyaçlar ve zorunlu giderlerin toplam harcama bütçesindeki ağırlığını ortaya koyuyor.
Harcama dağılımı, hane halklarının gelir düzeyine göre önemli farklılıklar gösterdi. En yüksek gelir grubunda yer alan haneler ulaşıma harcamalarının yüzde 25’ini ayırırken, konut ve kira giderlerine yüzde 25,7, gıda ve alkolsüz içeceklere ise yüzde 12,4 pay ayırdı. Bu durum, yüksek gelirlilerin ulaşım ve diğer tüketim kalemlerine daha fazla kaynak ayırabildiğini gösteriyor.
Buna karşılık, en düşük gelir grubundaki haneler ise toplam harcamalarının yüzde 38,7’sini konut ve kiraya, yüzde 29,2’sini gıda ve alkolsüz içeceklere ve sadece yüzde 8,6’sını ulaşıma ayırdı. Bu oranlar, düşük gelirli hanelerin temel ihtiyaçlara daha fazla odaklandığını ve zorunlu giderlerin bütçelerindeki ağırlığının daha yüksek olduğunu vurguluyor.
Hane halkı büyüklüğüne göre yapılan incelemelerde, tek kişilik hanelerin konut ve kiraya harcamalarının yüzde 41’ine ulaştığı görüldü. Gıda ve alkolsüz içecekler bu grup için yüzde 14,3, ulaşım ise yüzde 14,4 olarak kayıtlara geçti. Altı ve daha fazla kişiden oluşan hanelerde ise gıda ve alkolsüz içeceklere yüzde 23,7, konut ve kiraya yüzde 22,4 ve ulaşıma yüzde 18,1 oranında harcama yapıldığı tespit edildi.
Hane halkları tarafından en çok israf edilen gıda grupları arasında taze meyve ve sebzeler yüzde 39,7 ile ilk sırada yer aldı. Bunu yüzde 32,5 ile ekmek ve yüzde 15,1 ile süt ve süt ürünleri izledi. Bu bulgular, gıda israfının azaltılmasına yönelik stratejilerin geliştirilmesi gerektiğini gösteriyor.
