Türkiye, Afrika ülkeleriyle ekonomik ilişkilerini çok boyutlu bir strateji çerçevesinde güçlendirme adımlarını sürdürüyor. Bu yılın ilk 6 ayında Afrika’ya yapılan ihracat, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 12 artışla 11 milyar dolara ulaştı. Ticaret Bakanlığı’nın “Afrika Ülkeleriyle Ticari ve Ekonomik İlişkilerin Geliştirilmesi Stratejisi” kapsamında Fas, Mısır ve Libya gibi ülkelerle işbirlikleri derinleşiyor.
2003 yılından bu yana uygulanan strateji, karşılıklı yatırımların teşviki, müteahhitlik, enerji, sağlık, tarım ve altyapı projelerinde Türk firmalarının etkinliğini artırmayı hedefliyor. Türkiye ve Afrika iş dünyası arasında işbirliklerinin derinleştirilmesi de bu politikanın temelini oluşturuyor.
Afrika ülkeleriyle “kazan-kazan” anlayışı temelinde yürütülen bu politika, Türk firmalarının kıtadaki varlığını güçlendirirken ihracat rakamlarına da doğrudan katkı sağlıyor.
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) verilerine göre, Ocak-Haziran 2024 döneminde kıtaya yapılan dış satım 11 milyar dolar olarak kaydedildi. Ocak-Haziran 2023’te bu rakam 9,8 milyar dolar seviyesindeydi. Bu artış, Türkiye’nin Afrika pazarındaki büyümesini gösteriyor.
Söz konusu dönemde, Türkiye’nin en fazla ihracat gerçekleştirdiği Afrika ülkesi 2,2 milyar dolarla Fas oldu. Fas’ı yaklaşık 2 milyar dolarla Mısır, 1,3 milyar dolarla Libya, 950,9 milyon dolarla Cezayir ve 619,4 milyon dolarla Tunus takip etti.
Türkiye’nin Fas’taki yatırımları otomotiv, temizlik ürünleri, tekstil, madencilik ve lojistik gibi sektörlerde yoğunlaşıyor. İki ülke arasında Serbest Ticaret Anlaşması (STA) bulunuyor. STA Ortak Komitesi, ticari sorunların çözümü ve yeni işbirliği alanlarının belirlenmesinde önemli rol oynuyor.
Türk müteahhitleri, Fas’ta üstlendikleri projelerle dikkat çekiyor; ülkede yaklaşık 250 Türk firması faaliyet gösteriyor. Fas’ın İspanya ve Portekiz ile birlikte 2030 Dünya Kupası’na ev sahipliği yapma hazırlığı, Türk firmalarına ulaşım altyapısı ve inşaat gibi birçok sektörde yeni fırsatlar sunuyor.
Türkiye’nin Afrika’daki en büyük ticaret ortağı olan Mısır ile 15 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefi bulunuyor. Mısır, Türk yatırımlarının en çok yöneldiği ikinci ülke konumundadır. Tekstilden kimyaya, imalat sanayisinden turizme kadar birçok Türk firması burada faaliyet gösteriyor.
Mısır’ın planladığı 14 yeni akıllı şehir projesinde Türk müteahhitlerinin daha fazla rol üstlenmesi amaçlanıyor. İki ülke, enerji, madencilik, gemi inşa sanayisi ve Ro-Ro taşımacılığının geliştirilmesi gibi çeşitli alanlarda işbirliğini artırmaya odaklanıyor.
Türkiye ve Libya, altyapı, enerji ve dış ticaret alanlarında birbirini tamamlayan iki stratejik ortak olarak öne çıkıyor. Türkiye’nin Kuzey Afrika’daki en önemli pazarlarından biri olan Libya’ya ihracatında mobilya, gıda, makineler ve demir-çelikten inşaat malzemeleri başı çekiyor.
Türkiye ile Cezayir arasındaki ticari ilişkiler de son yıllarda istikrarlı biçimde güçleniyor. Enerji, sanayi, tekstil, demir-çelik ve inşaat sektörlerinin öne çıktığı ekonomik işbirliğinde, iki ülke 10 milyar dolarlık ticaret hacmi hedefliyor.
