Türkiye’de 65 yaş ve üzeri nüfus 9 milyon 583 bin 59 kişiye ulaşarak toplam nüfusun yüzde 11,1’ini oluşturdu. Bu artış, sosyal güvenlik sisteminin uzun vadeli mali sürdürülebilirliğini güçlendirme ve uzun dönemli bakım sigortası altyapısı oluşturma ihtiyacını gündeme getirdi. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2025 verilerine göre, yaşlı nüfus son 5 yılda yüzde 20,5 oranında arttı.
Yaşlı nüfusun toplam içindeki oranı 2020’de yüzde 9,5 iken, 2025’te 11,1’e yükseldi. Bu demografik değişim, sosyal güvenlik sisteminin finansal dengesini etkileyen önemli bir faktör olarak öne çıkıyor.
Ülkede 65 yaş ve üzeri nüfusun 2020’de 7 milyon 953 bin 555 kişi olduğu belirtildi. Yaşlı nüfusun yaş gruplarına dağılımı incelendiğinde, yüzde 62,9’unun 65-74 yaş aralığında olduğu görüldü. 75-84 yaş grubundakiler nüfusun yüzde 27,9’unu, 85 yaş ve üzeri nüfus ise yüzde 7,8’ini oluşturuyor. Türkiye’de 100 yaşın üzerinde 8 bini aşkın kişi yaşıyor.
Devlet, bu verileri ve düşen doğurganlık eğilimini dikkate alarak sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliğini sağlayacak adımlar atmayı planlıyor. Bu kapsamda, 2027-2029 dönemi Orta Vadeli Program’a (OVP) ‘uzun dönemli bakım sigortası’ eklendi. İlgili bakanlıklar, uygulamaya yönelik altyapıyı oluşturmak için ortak çalışma yürütecek.
Yaşlılık ve kronik rahatsızlıklar nedeniyle yardıma muhtaç kişilere yönelik evde veya kurumlarda sunulan bakım desteklerinin güçlendirilmesi amaçlanıyor. Evde sağlık ve palyatif bakım hizmetlerinin sürekliliği sağlanacak, uzaktan sağlık hizmetleriyle entegre bir yapı kurulacak. Bu adımlarla, artan yaşlı bağımlılık oranı ve aileler üzerindeki bakım yükünün hafifletilmesi hedefleniyor.
Bakım ekonomisinin güçlendirilmesi hedefi, sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliği politikalarının bir parçası olarak belirlendi. Program döneminde sağlık hizmetlerine erişim kısıtlanmadan finansal sürdürülebilirlik sağlanması için adımlar atılacak. Sağlık hizmetlerinin geri ödemesinde risk analizi ve hizmet sunucularının davranışlarını dikkate alan denetim modelleri geliştirilecek.
Veri analiziyle geri ödeme kriterleri incelenecek, değer bazlı geri ödeme yöntemleri yaygınlaştırılacak. Hızlı artış gösteren harcama gruplarında etkinleştirme sağlanacak. Yeni yılın ilk çeyreğinde bu konuda somut çıktılar bekleniyor. Ayrıca, Sağlık Market uygulaması genişletilecek ve üniversite hastanelerinin yönetim modelleri etkinleştirilecek.
Yeni OVP ile kişilerin daha uzun süre istihdamda kalmasını teşvik eden, hakkaniyeti ve aktüeryal dengeyi gözeten düzenlemeler hayata geçirilecek. Sosyal güvenlik sisteminin fiili ve yasal kapsamının genişletilmesi, sisteme dahil olmayan grupların entegrasyonu için farklı meslek ve gelir gruplarına yönelik uygulamalar geliştirilecek.
İlgili mevzuat, değişen iş gücü piyasası koşullarına ve esnek çalışma biçimlerine uyumlu hale getirilecek. Prim borçlarının takip ve tahsilat süreçleri etkinleştirilecek. Kurumların bilişim sistemleri güçlendirilerek veri paylaşımı artırılacak ve mali sürdürülebilirlik göstergeleri düzenli olarak izlenecek.
