Türkiye’de 65 yaş ve üzeri nüfus 9 milyon 583 bin 59 kişiye ulaşarak toplam nüfusun yüzde 11,1’ini oluşturdu. Bu artış, sosyal güvenlik sisteminin uzun vadeli mali sürdürülebilirliğini güçlendirmek amacıyla yeni adımların atılmasını zorunlu kılıyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, yaşlı nüfus son 5 yılda yüzde 20,5 oranında bir artış gösterdi.
TÜİK’in 2025 yılı verileri, 65 yaş üstü nüfusun toplamda 9 milyon 583 bin 59 kişiye ulaştığını ortaya koydu. Bu rakam, 2020’de 7 milyon 953 bin 555 olan yaşlı nüfus oranının yüzde 9,5’ten yüzde 11,1’e yükseldiğini gösteriyor. Ülkede 100 yaş ve üzeri 8 bini aşkın kişi bulunuyor. Yaşlı nüfusun büyük çoğunluğu 65-74 yaş grubunda yer alırken, 85 yaş üstü nüfusun oranı da dikkat çekiyor.
Devlet, doğurganlıktaki düşüş eğilimi ve artan yaşlı nüfus oranını dikkate alarak sosyal güvenlik sisteminin finansal dengesini korumak için stratejik adımlar belirledi. Bu kapsamda, 2027-2029 dönemini kapsayan Orta Vadeli Program’a (OVP) ‘uzun dönemli bakım sigortası’ eklenmesi planlanıyor. İlgili bakanlıkların ortak çalışmasıyla bu sigorta türü için uygulama altyapısı oluşturulacak.
Hedef, yaşlılık ve kronik hastalıklar nedeniyle yardıma muhtaç kişilere sunulan bakım hizmetlerinin güçlendirilmesi. Hem evde bakım hem de kurumsal bakım hizmetleri desteklenecek. Evde sağlık ve palyatif bakım hizmetlerinin sürekliliği sağlanırken, uzaktan sağlık hizmetleriyle entegre bir yapı kurulması amaçlanıyor. Bu düzenlemelerle artan yaşlı bağımlılık oranının aileler üzerindeki yükünün hafifletilmesi hedefleniyor.
Bakım ekonomisinin güçlendirilmesi, sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliğini sağlama politikalarının önemli bir parçası olarak öne çıkıyor. Program dönemi boyunca sağlık hizmetlerine erişimde kısıtlama olmadan finansal sürdürülebilirlik sağlanması için çalışmalar yürütülecek. Sağlık hizmetlerinin geri ödeme mekanizmalarında risk analizi ve hizmet sunucularının davranışlarını dikkate alan denetim modelleri geliştirilecek. Veri analizi yoluyla geri ödeme kriterleri incelenecek ve değer bazlı geri ödeme yöntemleri yaygınlaştırılacak.
Ayrıca, Sağlık Market uygulaması genişletilerek daha fazla ilaç ve medikal malzemeyi kapsayacak şekilde tedarik zinciri güçlendirilecek. Üniversite hastanelerinin yönetim modelleri de eğitim, araştırma ve hizmet fonksiyonları açısından daha etkin ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşturulacak. Bu adımların sosyal güvenlik sisteminin mali sürdürülebilirliğine katkı sağlaması bekleniyor.
Yeni OVP, kişilerin daha uzun süre istihdamda kalmasını teşvik edecek düzenlemeleri de içeriyor. Hakkaniyet ve aktüeryal dengeyi gözeten bu düzenlemelerle sosyal güvenlik sisteminin fiili ve yasal kapsamı genişletilecek. Farklı meslek ve gelir gruplarına yönelik uygulamalar geliştirilerek sisteme dahil olmayan grupların kapsama alınması hedefleniyor. Değişen iş gücü piyasası koşullarına ve esnek çalışma biçimlerine uyum sağlamak amacıyla ilgili mevzuat güncellenecek. Prim borçlarının takip ve tahsilat süreçleri etkinleştirilecek. Kurumların bilişim sistemleri güçlendirilerek veri paylaşımı artırılacak ve mali sürdürülebilirlik göstergeleri düzenli olarak izlenecek.
